Flora Tatr i Sudetów. Roślinność górska. Rezerwaty przyrody Sudetów.
Ziemia Wołowska - roślinność

Flora

Irys żółty wołów
Kępa kosaćców żółtych Rezerwat Odrzysko

 

Na terenie Ziemi Wołowskiej można wyróżnić szereg ekosystemów, zarówno związanych silnie z wodą jak łęgi, olsy, torfowiska i mokradła, oraz  bardziej suche bory sosnowo-świerkowe i murawy kserotermiczne. Taką bioróżnorodność siedlisk kraina zawdzięcza zróżnicowaniu terenu, na którym znajdują się zarówno doliny rzeczne jak i wzgórza. Wszystko to powoduje występowanie mnogość rzadkich i cennych roślin, będących przedstawicielami ekosystemów zarówno podmokłych, wilgotnych, suchych, leśnych i łąkowych. 

Na Wzgórzach Strupińskich możemy wyróżnić liczne siedliska leśne m.in. grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny, pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy a także tereny łąkowe (niżowe i górskie łąki użytkowane ekstensywnie, murawy kserotermiczne, zmienno wilgotne łąki trzęślicowe). Rosną na nich liczne storczyki, z czego najważniejszy jest kruszczyk siny mający tutaj jedną z najliczniejszych populacji w kraju. Poza tym odnotowano goździka kosmatego, rzadką paproć nasięźrzała pospolitego zasiedlającego wilgotne łąki oraz różę francuską preferującą suche murawy.

Na terenach nadodrzańskich można wyróżnić liczne tereny zalewowe stanowiące zarówno siedliska łąkowe (zalewane muliste brzegi rzek, łąki selernicowe i niżowe świeże łąki użytkowane ekstensywnie) oraz podmokłe tereny leśne, takie jak łęgowe lasy z szeregiem gatunków drzew (łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe, jesionowe, dębowe, wiązowe) oraz acydofilne dąbrowy, kwaśne buczyny i brzozowe zagajniki. W Dolinie Odry odnotowuje się szereg rzadkich gatunków roślin. Z typowo wodnych należy wymienić kotewkę orzech wodny, dla którego powołano rezerwat Odrzysko koło Lubiąża. Oprócz kotewki, występują tutaj: włosieczniki, okrężnica bagienna, salwinia pływająca, łączeń baldaszkowaty, pływacze, grążel żółty, grzybienie białe i rzadszego krewniaka, grzybienie północne.

storczyk samiczy wrzosy
Łąka ze storczykami samiczymi Stawy w otulinie Uroczyska Wrzosy

Na wilgotnych łąkach rosną liczne rzadkie lub chronione rośliny. Do najcenniejszych terenów należą Krzydlińskie Łąki oraz Łąki w okolicach Rudna i Dębna. Można tam spotkać wielu przedstawicieli rodziny storczykowatych (kruszczyk błotny, kukułka krwista, kukułka szerokolistna, podkolan biały, listera jajowata) a także goryczkę wąskolistną, dzwonka skupionego, kosacca syberyjskiego, kosaćca żółtego i mieczyka dachówkowatego. Inne nadodrzańskie tereny, bardziej na północny są zasiedlone przez kilka innych chronionych roślin. M.in. szafirek miękkolistny, kruszczyk połabski (mający tu jedno z 6 stanowisk w kraju), dziewięćsił bezłodygowy, centuria pospolita i liczne turzyce. W granicach rezerwatu Uroczysko Wrzosy, stwierdzono kukułkę krwistą. Jest to jej jedyne stanowisko na Ziemi Wołowskiej i zaledwie jedno z kilku na terenie całego Dolnego Śląska. Wg nadleśnictwa na jednym z oddziałów rośnie mieczyk błotny, choć większość krajowej literatury podaje, iż gatunek ten ostał się tylko na dwóch stanowiskach (łąka koło Kondratowa na Pogórzu Kaczawskim i rezerwat przyrody Łąka Sulistrowicka w Masywie Ślęży). Nie wiem jak odnieść się do tych informacji, jednak należy przyjmować je z dużym dystansem. To nie pierwsze tego typu "rewelacje" w spisach inwentaryzacyjnych nadleśnictw.

Z ekosystemów suchych występują tu liczne bliźniaczyska, zwłaszcza w okolicach Krzydliny i Lubiąża. W tych zbiorowiskach szczególnie wyróżnia się storczyk samiczy, mający tu jedno z kilku potweirdzonych stanowisk na Dolnym Śląsk. Oprócz niego można napotkać liczne macierzanki, goździka kartuzka, godźika kropkowanego i goździka pysznego. Okolice Lubiąża, oprócz rezerwatu Odrzysko, mogą poszczycić się odnotowaniem tutaj ostatniego znanego w kraju stanowiska zarazy piaskowej. Niestety, gatunek ten był notowany ostatni raz w 2001 roku w jednym z nieczynnych wyrobisk piaskowni na wschód od miejscowości. Obecnie posiada status gatunku wymarłego na terenie Polski.

Tereny leśne są bardzo zróżnicowane. Można tutaj wyróżnić suche i ubogie monokultury sosnowe i świerkowe, w których runie przeważa czarna jagoda, porastająca całe hektary lasów z dodatkiem wrzosów i sucholubnych traw. Sporadycznie występują rzadkie zbiorowiska określane jako bór chrobotkoy z bogaty runem porostów. Znaczne rzadsze są żyzne lasy bukowe, dębowe i jesionowe z bogatym runem leśnym. W runie tym występują liczne storczyki (listera jajowata, kruszczyk szerokolistny, kruszczyk siny, buławnik mieczolistny, buławnik wielkokwiatowy, buławnik czerwony-jedno stanowisko, kukułka Fuchsa), zawilec gajowy, kopytnik pospolity, konwalia majowa, barwinek pospolity, długosz królewski, przylaszczka pospolita, śnieżyczka przebiśnieg, śnieżyca wiosenna i wawrzynek wilczełyko. Lasy tego typu są rozproszone po całej Ziemi Wołowskiej, od odrzańskich dolin, po tereny parku krajobrazowego aż po Wał Trzebnicki. Oprócz tego typu ekosystemów leśnych, występują tutaj wilgotne łęgi i bagienne lasy, wśród których najcenniejszy jest ols porzeczkowy z najważniejszym gatunkiem, porzeczką czarną. Występuje on głównie w rezerwacie Uroczysko Wrzosy. Oprócz porzeczki można w tym ekosystemie spotkać turzycę długonosą, nerecznicę, knieć błotną (kaczyniec), tojeść pospolitą, kosaćca żółtego, przytulię błotną, krwawnicę pospolitą, wiązówkę błotną, niezapominajkę błotną, kukułkę Fuchsa i inne.

Wybrane gatunki wołowskiej flory

Listera_jajowata_2.jpg

Listera jajowata

(Listera ovata)

Storczyk występujący zarówno w widnych lasach jak i na wilgotnych łąkach i młakach turzycowych. Na Ziemi Wołowskiej występuje na kilkunastu stanowiskach, m.in. Zagórzyckie Łąki i Uroczysko Wrzosy. Charakteryuje się jasnozielonymi kwiatami oraz dwoma, szerokojajowatymi, mięsistymi liścmi.

Kosacic syberyjski

Kosaciec syberyjski

(Iris sibrica)

Jeden z najbardziej rozpoznawalnych wczesnoletnich kwiatów. Ich wysokie, fioletowo-niebieskie kwiaty są widoczne z odległości kilkuset metrów. Najliczniej porastają wilgotne łąki wokół Odry oraz Dębiańskie Mokradła. Są znacznie rzadsze w przeciwieństwie do swjego krewnego, kosaćca żółtego.

Kotewka

Kotewka orzech wodny

(Trapa natans)

Bardzo charakterystyczna pływająca roślina, posiadająca jadany orzech. Dawniej spożywany był on przez ubogich ludzi jako odpowiednik ziemniaka (zawiera dużo skrobii). Niestety, przez owe prkatyki roślina jest skrajnie zagrożona wyginięciem. Najliczniejsze stanowiska zachowały się wzdłuż Odry (m.in. w rezerwacie Odrzysko).

szafirek.jpg

Szafirek miękkolistny

(Muscari comosum)

Jeden z kilku przedstawicieli hiacyntowatych w kraju o charakterystyznym fioletowym kwiatostanie. Występuje głównie na Dolnym Śląsku i Zamojszczyźnie. Jest gatunkiem skrajnie zagrożoym, mającym swoje stanowiska na słonecznych łąkach i pastwskach.

kruszczyk siny

Kruszczyk siny

(Epipactis purpurata)

Jeden z najpóźniej kwitnących storczyków. Na Wzgórzach Strupińskich posiada największą populację w kraju, liczącą kilkaset pędów. Preferuje stanowiska cieniste. Często rośnie w miejsach na tyle cienistych iż stanowi on jedyny akcent runa leśnego. 

Kontakt
Mail: weidau @ gmail.com
GG: 1100384
Ankieta
Brak przeprowadzanych ankiet.