Flora Tatr i Sudetów. Roślinność górska. Rezerwaty przyrody Sudetów.
Masyw Ślęży - roślinność

Flora

   
 1  1
Niewielkie płaty muraw kserotermicznych Łąki z bagnem zwyczajnym

Dzięki odpowiedniemu ukształtowaniu terenu, składającego się głównie ze wzgórz oraz stromych zboczy pokrytych głazami i rumowiskami, rolnictwo i ogólna urbanizacja dotknęła głównie najniższe regiony masywu, oszczędzając górne partie. Do najbardziej zalesionych terenów należy większość masywu objętego ochroną parku krajobrazowego. Należy tutaj nadmienić górę Ślężę, Masyw Raduni, Wzgórza Kiełczyńskie i Wzgórza Oleszeńskie.

Do największych zbiorowisk leśnych należy kwaśna buczyna (Luzulo-Fagenion), która porasta znaczną część góry Ślęży z jej szczytowymi i środkowymi partiami. Charakteryzuje się on stosunkowo ubogim gatunkowo runem, które porastają głównie trawy, mchy i paprocie. Nielicznie mogą w nim rosnąć wiosenne i letnie geofity jak konwalia majowa, kopytnik pospolity, lilia złotogłów, zawilce, marzanka wonna oraz kokoryczki.

Cenniejsze przyrodniczo fragmenty należące do zbiorowiska świetlistej ciepłolubnej dąbrowy (Quercetalia pubescenti-petraeae) obejmują nieliczne fragmenty głównie na szczycie Raduni i Wieżycy oraz nielicznie na podłożu serpentynitowym Wzgórz Oleszeńskich i Kiełczyńskich. Na większości tych terenów, dęby charakteryzują się skarlałym wzrostem i stosunkowo krępym pokrojem. W runie rośnie wiele cennych i rzadkich roślin, zwłaszcza na szczycie Raduni. Można tutaj spotkać buławnika mieczolistnego, paprotkę pospolitą, lilię złotogłów, naparstnicę purpurową, marzankę wonną czy bluszcz pospolity. Innym rzadkim i cennym obszarem, rosnącym zazwyczaj w sąsiedztwie dąbrowy o podobnym składzie gatunkowym runa jest pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum). Występuje on licznie na Wzgórzach Oleszeńskich, w ich środkowej części oraz nielicznie na Wzgórzach Kiełczyńskich i górze Wieżycy.

1 1
Łąka trzęślicowa Żyzna buczyna

Znacznie rzadsze, występująco wyspowo można wymienić kilka innych zbiorowisk leśnych, m.in. żyzny las bukowy (Dentario enneaphylidis-Fagetum) o stosunkowo bogatym w gatunki runie leśnym. Występuje on w szczytowych fragmentach góry Ślęży oraz w obrębach leśnych w okolicy Będkowic, Strzeblowa oraz na terenie Łąki Sulistrowickiej. Kolejny ekosystem, łęgi topolowe, olszowe i jesionowe, występuje wzdłuż cieków wodnych na niższych obszarach masywu, głównie od strony południowej. Ostatnim ważnym zbiorowiskiem jest grąd śródatlantycki i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum) charakteryzujący się występowaniem licznych gatunków drzew, głównie grabu pospolitego i lipy drobnolistnej z domieszką wielu innych drzew (dąb, buk, jarząb, klon). Runo leśne stosunkowo bogate, odnotowuje się w nim, podobne gatunki jak w dąbrowie i żyznej buczynie Masywu Ślęży.

Stosunkowo bogate ale nieliczne powierzchniowo są nieleśne zbiorowiska łąk i muraw. Skupiają się one głównie na terenie rezerwatu Łąka Sulistrowickach i terenach przyległych. Można tam wyróżnić m.in. szuwary wielkoturzycowe (Magnocaricion) z turzycami błotną i zaostrzoną. Szczuwary trzcinowate ze związku Phramiton,  w której rosną mieczyki, kukułki szerokolistne, tojeść pospolita. Z mniejszych zbiorowisk łąkowych można wyróżnić łąki ze związku Filipendulion, Molinion (łąki trzęślicowe), Arrhenatherion elatoris (nizinne i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie) oraz murawy kserotermiczne ze związku Festuco-Brometea. Choć łąki i murawy zajmują ledwie kilka procent powierzchni parku, zbiorowiska te charakteryzuje największa bioróżnorodność. Można tutaj napotkać cały szereg rzadkich i chronionych roślin, zależnie od typu łąki lub murawy występuje: mieczyk dachówkowaty, gółka długoostrogowa, goryczka wąskolistna, bagno zwyczajne, zaraza przytuliowa, podkolan biały, pełnik europejski, zimowit jesienny, kosaciec syberyjski, knieć błotna, gnidosz rozesłany, gnidosz błotny, goździk pyszny, strzęplicha purpurowa, turzyca niska. Łąki na terenie Masywu Ślęży występują głównie w rezerwacie Łąka Sulistrowicka i obszarach sąsiednich, w okolicach miejscowości Strzeblów, Będkowice, u podnóża Wzgórz Oleszyńskich na wysokości Sulistrowic i Księgnic Małych, oraz u podnóża Masywu Raduni w okolicach Uliczna i Słupic. Murawy kserotermiczne zajmują nieliczne ekosystemy na szczycie Raduni, Ślęży oraz na Jańskiej Górze, gdzie znajduje się największe połacie. Na południowch i zachodnich stokach Raduni występuje niewielkie połacie muraw z zespołu kostrzewy bladej (Festucetum pallentis) zdominowaną przez kostrzewę bladą i tymotkę Boehmera. Jest to najcenniejszy teren rezerwatu i drugi po Łące Sulistrowickiej teren całego masywu. Występują tutaj rzadkie i chronione gatunki jak: czosnek kątowy, przytulia stepowa, przytulia szorstkoowocowa, miodownik melisowaty, krzyżownica zwyczajna, zerwa kłosowa, dzwonki, leniec alpejski i inne. 

1 2
Zanokcica ciemna Zanokcica murowa

Ostatnią grupą ekosystemów, jedną z najcenniejszych na terenie Masywu Ślęży są ściany skalne i urwiska krzemianowe z roślinnością pionierską (Androsacetalia vandellii), występujące głównie na terenie nieczynnych kamieniołomów, urwisk i odsłonięć skalnych. Na pojedynczych wyspowych stanowiskach odnotowuje się zespół zanokcicy północnej i ciemnej (Asplenietum septentrionalni-adianti-nigri) oraz zespół zanokcicy skalnej i murowej (Asplenietum trichomano-rutae-murariae) występujące w południowej części masywu na Raduni, Wzgórzach Oleszeńskich i Kiełczyńskich. Są to niewielkie zbiorowiska charakteryzujące się podłożem bogatym w serpentynit ze stanowiskami skrajnie rzadkich w Polsce paproci tzw. serpentynowych. Chodzi tutaj zwłaszcza o paprocie skalnicę serpentynową i ciemną, których nieliczne kępy na masywie stanowią około 90% krajowej populacji. Oprócz nich na skałach i wywierzyskach rośnie zanokcica ciemna, zanokcica krucha, zanokcica klinowata, zanokcica murowa i paprotka pospolita.

1

Mieczyk błotny

(Gladiolus palustris).

Jeden z najrzadszych polskich gatunków. Obecnie stwierdzony tylko na jednym stanowisku, znajdującym się na terenie Łąki Sulistrowickiej. W rezerwacie wytypowano kilka śródleśnych łąk, na których planuje się reintrodukcję osobników uzyskanych z hodowli in-vitro.

1

Mieczyk dachówkowaty

(Gladiolus imbricatus)

Drugi gatunek mieczyka, rosnący na okolicznych łąkach. Tworzący miedzańce międzygatunkowe z mieczykiem błotnym na terenie rezerwatu Łąka Sulistrowicka. Rośnie na wilgotnych i żyznych łąkach, na stanowiskach dobrze nasłonecznionych.

1

Buławnik mieczolistny

(Cephalanthera longifolia)

Najczęstszy gatunek storczyka na terenie Masywu Ślęży, gdzie rośnie głównie na terenie lasów dąbrowych, rzadziej buczyny i grądu. Spotykany na górze Raduni i Wzgórz Oleszeńskich. Oprócz buławnika rośnie tu kilka innych gatunków, w tym buławnik wielkokwiatowy czy gółka długoostrogowa.

1

Przytulia stepowa

(Galium valdepilosum)

Jeden z najrzadszych gatunków polskiej flory stwierdzona tylko na Wyżynie Miechowskiej i dwówch stanowiskach w Sudetach, w tym jedno na górze Raduni. Gatunek rośnie na suchych i słonecznych murawach kserotermicznych.

   


Kontakt
Mail: weidau @ gmail.com
GG: 1100384
Ankieta
Brak przeprowadzanych ankiet.