Flora Tatr i Sudetów. Roślinność górska. Rezerwaty przyrody Sudetów.
Tatry - Budowa Roślin

Środowisko w Tatrach

panorama

 

Tatry, jako najwyższe z Polskich gór odznaczają się jedynym i niepowtarzalnym klimatem, niespotykanym w innych regionach kraju. Dzięki temu można tutaj spotkać liczne i niespotykane nigdzie indziej rośliny, które musiały zaaklimatyzować się do tych warunków. Wielu gatunków pospolitych na nizinach nie spotyka się w Tatrach wcale, inne zaś są rzadkie na nizinach, ale pospolite w górach. Piętra regla dolnego i górnego, w których występuje łagodny klimat zbliżony do nizinnego, porasta roślinność nizinna potrafiąca się zaaklimatyzować do panujących tu warunków. Ogólnie wiele roślin z niżu może rosnąć i z powodzeniem rozmnażać się w niższych partiach gór, dlatego też regiel dolny i górny cechuje największa bioróżnorodność. Wraz ze wzrostem wysokości maleje liczba gatunków.
Głównym powodem malejącej liczby roślin wraz z rosnącą wysokością są skrajne warunki bytu. Im wyżej tym okres wegetacyjny ulega skróceniu (w piętrze turniowym wynosi około czterech miesięcy), co powoduje, że rośliny mają niewiele czasu na wzrost, zakwitnięcie i wydanie nasion.



Podsumowując można łatwo wymienić następujące czynniki wymuszające na roślinach wykształcenie specyficznych cech budowy lub wegetacji, pozwalających przeżyć ekstremalnych, górski klimat:

  • krótki okres wegetacji, dochodzący do 4 miesięcy w najwyższych regionach

  • zmienna ilość opadów, w najwyższych regionach rośliny pobierają wodę z wilgoci w powietrzu i śniegu, duże nachylenie i kamieniste podłoże powoduje szybki odpływ deszczówki.

  • silny wiatr, który powstrzymuje rozwój lasu (piętro halne i turniowe) lub doprowadza do skarlenia drzew (piętro kosówki) a także wysusza glebę i rośliny.

  • skąpe podłoże, w niektórych obszarach niemal go brak, rośliny rosną na gołej skale lub w szczelinach gdzie występują niewielkie ilości podłoża.

  • częste lawiny śnieżne i kamienne niszczące wszystko na swojej drodze.

  • szybkie zmiany pogody, takie jak choćby możliwość opadów śniegu latem, w środku okresu wegetacyjnego. 

  • znacznie silniejsze nasłonecznienie a co za tym idzie promieniowanie niż na nizinach

 


Niekorzystne warunki górskie spowodowały wykształcenie u roślin szeregu przystosowań, zarówno w budowie jak i cyklu życiowym. Najistotniejsze to:

 

Karłowatość, niskie, płożące się przy ziemi rośliny znacznie lepiej znoszą silne wiatry, osunięcie się śniegu, doznają mniejszej szkody przy osuwaniu się kamieni. Należą tutaj tzw. krzewinki szpalerowe

Dębik ośmiopłatkowy, Wierzba zielna

 

 

Kutneryzacja, czyli gęste owłosienie liści, kwiatów i łodyg, daje dodatkową ochronę przed mrozem i zimnym lub wysuszającym wiatrem a także promieniowaniem słonecznym.

 Sasanka alpejska, Dzwonek alepjski



Gruboszowatość, rośliny posiadają znaczne ilości tkanki miękiszowej, która magazynuje wodę.

 Rojnik górski, Różeniec górski

 


Rośliny darniowe, wzrost poduszkowaty, jednak bardziej luźny, zapewniający ochronę przed wiatrem i utrzymujący ciepło.

 Skalnica tatrzańska, Głodek mrzygłód

 

Wieloletność, krótki okres wegetacyjny nieraz uniemożliwia wydanie nasion. Możliwość zakwitnięcia w następnym roku zwiększa szanse na rozmnożenie. Poza tym rośliny wieloletnie mogą rozłożyć swój rozwój na kilka okresów wegetacyjnych.

 Jaskier alpejski, Goryczka kropkowana


Poduszkowata postać, ten typ wzrostu charakteryzuje się silnym ukorzenieniem. Rośliny mogą obrastać kamienie i miejsca gdzie praktycznie nie ma podłoża. Poza tym są odporne na silne wiatry oraz lepiej korzystają z nagromadzonego ciepła.

 Lepnica bezłodygowa, Macierzanka karpack




Wysoka zawartość cukru w liściach, zapobiega zamarzaniu wody w żywych tkankach roślin.

 Goryczka krótkołodygowa, Goryczka wiosenna


Rośliny różyczkowe, liście zebrane w przyziemną różyczkę, niekiedy przytulone do podłoża, są dobrze wytrzymałe na silne wiatry i mrozy.

 Pierwiosnek maleńki, Jaskier lodnikowy

 

 

Kontakt
Mail: weidau @ gmail.com
GG: 1100384
Ankieta
Brak przeprowadzanych ankiet.